ثبت جهانی یزد، میراثی برای بشریت، مسئولیتی برای امروز

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما مرکز یزد، سید محمد رستگاری در متنی به مناسبت ۱۸ تیرماه، سالروز ثبت جهانی شهر یزد نوشت: گاه، یک شهر از مرز‌های جغرافیا فراتر می‌رود و به بخشی از حافظه مشترک بشریت تبدیل می‌شود. ثبت شهر تاریخی یزد در فهرست میراث جهانی یونسکو، از همین جنس بود؛ رویدادی که نه فقط یک شهر، بلکه روایت هزاران سال فرهنگ، خرد، معماری و هویت ایرانی را در برابر نگاه جهانیان قرار داد. این رخداد، تأییدی بر آن بود که میراث فرهنگی ایران، سرمایه‌ای متعلق به همه بشریت است و پاسداری از آن، مسئولیتی فراتر از مرز‌های یک سرزمین به شمار می‌رود.

شهر تاریخی یزد، نخستین شهر تاریخی ایران است که به صورت یکپارچه در فهرست میراث جهانی یونسکو به ثبت رسیده است؛ جایگاهی ارزشمند که با تلاش کارشناسان، استادان، مرمتگران، پژوهشگران، مدیران، هنرمندان و همراهی مردم فرهنگ‌دوست این دیار به دست آمد. این موفقیت، نتیجه سال‌ها حفاظت از هویتی است که در تار و پود کوچه‌های خشتی، بادگیر‌های استوار، قنات‌های کهن، خانه‌های تاریخی، مساجد، حسینیه‌ها و بازار‌های سنتی این شهر جریان دارد.

آنچه یزد را در میان شهر‌های تاریخی جهان ممتاز کرده، تنها کالبد خشتی یا معماری کم‌نظیر آن نیست؛ بلکه فرهنگی زنده است که طی قرن‌ها توانسته میان انسان، طبیعت و زندگی تعادلی پایدار برقرار کند. مردمان این دیار با تکیه بر دانش بومی، اقلیم سخت کویر را به فرصتی برای آفرینش تبدیل کردند و الگویی ماندگار از زیست خردمندانه را برای نسل‌های پس از خود به یادگار گذاشتند.

ثبت جهانی یزد، بیش از آنکه یک افتخار باشد، مسئولیتی ماندگار است. این جایگاه جهانی از همه ما می‌خواهد که در حفاظت از اصالت بافت تاریخی، مرمت اصولی بناها، صیانت از منظر فرهنگی شهر و انتقال این میراث ارزشمند به نسل‌های آینده، مسئولانه‌تر از گذشته عمل کنیم. میراث جهانی، امانتی است که امروز در اختیار ما قرار دارد و کیفیت پاسداری از آن، معیار قضاوت آیندگان درباره نسل امروز خواهد بود.

در کنار این مسئولیت، ثبت جهانی یزد زمینه‌ای ارزشمند برای توسعه پایدار نیز فراهم کرده است. رونق گردشگری فرهنگی، معرفی صنایع‌دستی فاخر، تقویت اقتصاد محلی، جذب سرمایه‌گذاری و ایجاد فرصت‌های شغلی، بخشی از ظرفیت‌هایی است که این جایگاه جهانی ایجاد کرده است. هر گردشگری که به یزد سفر می‌کند، تنها از آثار تاریخی بازدید نمی‌کند؛ بلکه با فرهنگی آشنا می‌شود که اصالت، مهمان‌نوازی، هنر، معنویت و خلاقیت را در زندگی روزمره حفظ کرده است.

بی‌تردید، مهم‌ترین پشتوانه حفظ این جایگاه، مشارکت مردم است. تجربه نشان داده است هر زمان مردم در کنار برنامه‌ریزی‌های تخصصی قرار گرفته‌اند، حفاظت از میراث فرهنگی نیز موفق‌تر بوده است. ساکنان بافت تاریخی، هنرمندان صنایع‌دستی، فعالان گردشگری، دانشگاهیان، رسانه‌ها و همه دوستداران میراث فرهنگی، در پاسداری از این سرمایه ارزشمند سهمی تعیین‌کننده دارند.

سالروز ثبت جهانی یزد، تنها یادآور یک موفقیت بین‌المللی نیست؛ فرصتی برای بازخوانی مسئولیتی است که امروز بر دوش همه ما قرار دارد. حفظ اصالت یزد، حفظ بخشی از هویت ایران است و معرفی شایسته آن، معرفی تمدنی است که بر پایه خرد، خلاقیت، قناعت و احترام به طبیعت شکل گرفته و قرن‌ها تداوم یافته است.

یزد امروز نه تنها افتخار مردم این دیار، بلکه سرمایه‌ای برای ایران و میراثی برای همه بشریت است. پاسداری از این شهر تاریخی، پاسداری از گذشته نیست؛ سرمایه‌گذاری برای آینده است. آینده‌ای که در آن، هویت فرهنگی، سرمایه تاریخی و اصالت ایرانی همچنان الهام‌بخش نسل‌های بعد خواهد بود.

ثبت جهانی یزد، تنها ثبت یک شهر در فهرست میراث جهانی نبود؛ ثبت اعتماد جهانی به تمدنی بود که قرن‌ها هنر زندگی پایدار را در دل کویر آفرید. پاسداری از این میراث، پاسداری از هویت ایران و ادای مسئولیت در برابر میراث مشترک بشریت است.