از هشدار تا واقعیت؛ فرونشست زمین در مسیر بحرانی شدن

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما، رضا شهبازی با اشاره به اینکه فرونشست زمین از ۲۰ سال پیش به عنوان یک پدیده هشداردهنده وارد ادبیات کشور شده است، گفت: ادامه خشکسالی ۲۷ ساله و برداشت بی‌رویه از آبخوان‌ها و ذخیره‌گاه‌های آبی موجب تشدید این بحران شده است.

وی  افزود: سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور از دهه ۸۰ هشدار‌های لازم را درباره فرونشست صادر کرده، اما بی‌تفاوتی نسبت به اعداد اعلام شده، امروز باعث شده مخاطبین حساسیت کمتری نسبت به این پدیده داشته باشند.

 شهبازی تاکید کرد: نقشه‌های فرونشست در سال‌های گذشته بار‌ها به‌روزرسانی شده و همان استان‌هایی که در دهه ۸۰ در صدر فرونشست بودند، هنوز نیز رتبه‌های بالایی دارند.

معاون زمین‌شناسی سازمان به مصوبات و قوانین مدیریت منابع آبی کشور در دهه ۹۰ اشاره و خاطرنشان کرد: این مصوبات باوجود کیفیت خوب، به دلیل از دست رفتن زمان اثرگذاری لازم را نداشتند و مصرف نادرست آب سبب شده وضعیت به بحران فعلی برسد.

 وی افزود: در استان‌هایی مانند اصفهان که در دهه ۹۰ در معرض ریسک بودند، فرونشست اکنون به مرحله خطر واقعی رسیده است.

شهبازی با بیان اینکه فرونشست اکنون وارد شهر‌ها شده و جبران آن سخت است، اظهار داشت: تنها می‌توان امید داشت که این روند گسترش نیابد.

 معاون زمین شناسی سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی ایران همچنین از ایجاد بانک اطلاعاتی فرونشست زمین و شروع پایش ملی این پدیده خبر داد و متوسط میزان فرونشست کشور را بین ۵ تا ۷ سانتی‌متر عنوان کرد.

وی با اشاره به سیل سال ۹۸ و عدم تاثیر آن بر آبخوان‌های کشور، هشدار داد ارتباط هیدرولوژیکی سطح زمین و زیرسطح قطع شده که پیامد ناخوشایندی است. همچنین استان سیستان و بلوچستان که به دلیل وجود تالاب هامون خوشبین بودند، اکنون در جایگاه چهارم فرونشست کشور قرار گرفته است که ناشی از برداشت آب از پیرامون و بستر تالاب است.

 شهبازی تاکید کرد: بعد از ۲۷ سال خشکسالی، دیگر موضوع صرفاً خشکسالی نیست بلکه تغییر اقلیم شکل گرفته و باید با این واقعیت رو‌به‌رو شویم. برای مقابله با فرونشست زمین، اجرای طرح احیا و تعادل‌بخشی منابع آب، اعمال محدودیت‌های شدید برداشت، توقف چاه‌های جدید و کف‌شکنی‌ها از جمله اقدامات فوری هستند.

وی بر ضرورت ارتقای آگاهی عمومی، بهبود بهره‌وری در مصرف آب، اطلاع‌رسانی برخط و استقرار سامانه ملی پایش مؤلفه‌های موثر بر فرونشست زمین تاکید کرد تا بتوان آسیب‌های این پدیده را مدیریت و کاهش داد.