روزی برای شعر با یاد شهریار

به گزارش خبرگزاری صدا وسیما؛ سید محمدحسین بهجت تبریزی متخلص به شهریار، شاعر معاصر ایرانی اهل تبریز است که در سال ۱۲۸۵ هجری شمسی در خانواده‌ای اهل ادب، در روستایی از توابع تبریز به نام خشکناب به دنیا آمد. 
نام پدر او حاج میرآقا خشکنابی و مادر او خانم ننه بود.
پدر شهریار، در تبریز وکیل و اهل ادب و مادرش خانه دار بود.
سید محمد حسین دارای پنج برادر و هفت خواهر بود.
استاد شهریار از شاعران مشهور و اهل ادب است که اشعار بسیار زیبایی را به زبان فارسی سروده است و یکی از این اشعار معروف در مدح حضرت علی (ع) و شعر معروف علی‌ای همای رحمت بود.

علی‌ای همای رحمت، تو چه آیتی خدا را
که به ماسوا فکندی همه سایه هما را
دل اگر خداشناسی، همه در رخ علی بین
به علی شناختم من به خدا قسم خدا را
به خدا که در دو عالم اثر از فنا نماند
چو علی گرفته باشد سر چشمهٔ بقا را

تحصیلات استاد شهریار
سید محمدحسین بهجت تبریزی متخلص به شهریار، تحصیل را در مکتب خانه زادگاهش آغاز کرد. 
مادر و پدرش و سپس مرحوم امیر خیزی از نخستین مربیان او بودند که قرائت قرآن، ترسل و نصاب و گلستان سعدی و حافظ را به او آموختند.
او پس از آشنایی با دیوان حافظ با شعر و ادبیات آشنا شد.
محمدحسین تحصیلات کلاسیک خود را در مدرسه متحده و سیکل را در مدرسه فردوسی تبریز به پایان رساند و در سال ۱۳۰۰ برای ادامه تحصیل راهی تهران شد و در تهران، تحصیلات متوسطه را در دارالفنون گذراند و سپس در سال ۱۳۰۳ شمسی وارد مدرسه طب شد.

خصوصیات اخلاقی شهریار
شهریار، شاعری مومن و مسلمان بود. 
از خصوصیات اخلاقی او می‌توان به مهمان دوستی و مهمان نوازی اش اشاره کرد.
او فردی حساس، فروتن و درویش مسلک بود.
استاد شهریار علاقه مفرطی به تمام هنر‌ها به خصوص شعر، موسیقی و خوشنویسی داشت و خط نسـخ و نــسـتعلیق و به ویژه خط تحریر را خوب می‌نوشت.
او در جوانی سه تار می‌زد طوری که نواختن او اشک استاد ابوالحسـن صبا را جاری می‌کرد و برای ساز خود می‌سرود.

سرودن شعر و تخلص شهریار
شهریار برای یافتن تخلص، وضو گرفت و نیت کرد و به دلیل ارادت ویژه به حافظ شیراز دوباره از دیوان حافظ تفال زد که هر دوبار کلمه شهریار آمد:

غم غریبــــی و محنــت چو بر نمـــی تابــم
روم به شــــهر خود و شــــهریار خود باشــــم
دوام عمراو زملک اوبخواه زلطف حق حافظ
که چرخ این سکه دولت به نام شهریار زدند

آغاز شاعری شهریار از زبان خودش
"شهریار گفته است، روزی با بچه‌های محل مشغول بازی بودم، بعد از مراجعت به خانه به درخت بزرگی که در وسط حیاط خانه بود خیره شده و شروع به خواندن شعر کردم.
سخنان موزونی که نمی‌دانستم چگونه به مغز و زبان من می‌آمدند …ناگهان پدرم مرا صدا کرد، با صدای بلند پدرم برگشتم، با حالتی تعجب آمیز پرسید: این اشعار را از کجا یاد گرفتی؟
گفتم: کسی یادم نداده، خودم می‌گویم. اول باور نکرد ولی بعد از این که مطمئن شد، در حالی که صدایش از شوق می‌لرزید با صدای بلند مادرم را صدا کرد و گفت: بیا ببین چه پسری داریم".
او نخستین شعر خود را در سن چهارده سالگی سروده است.
اولین دفتر شعر خود را در سال ۱۳۰۸ با مقدمه ملک‌الشعرای بهار، سعید نفیسی و پژمان بختیاری منتشر کرد.
بسیاری از اشعار او به فارسی و ترکی آذربایجانی جزو آثار ماندگار این زبان‌هاست.

شعر شهریار
او به جز اشعار فارسی به درخواست مادرش اشعار ترکی زیبایی را سرود و شاهکار ادبیات آذربایجان به نام حیدربابایه سلام را بین سال‌های ۱۳۲۹ تا ۱۳۳۰ خلق کرد.
«شهریار» چه به زبان فارسی و چه ترکی، اشعاری ماندگار در حوزه‌های متفاوتی، چون وطن، مضامین اجتماعی، تاریخی، مذهبی و گاه وقایع روزمره از خود به‌جای گذاشته است.
شهریار به هر دو زبان فارسی و ترکی آذربایجانی شعر می‌سرود و به گواه اهل‌فن در هر دو حیطه هم توانا بود.
منظومه «حیدربابایه سلام» از مشهورترین شعر‌های او به زبان ترکی است که کمتر کسی است از آن نشنیده باشد.

حیدربابا ایلدیریملار شاخاندا/ سئللر سولار شاققیلدییوب آخاندا
‫قیزلار اوْنا صف باغلییوب باخاندا/ ‫سلام اولسون شوْکتوْزه ائلوْزه!
‫منیم دا بیر آدیم گلسین دیلوْزه
‫حیدربابا، کهلیک لروْن اوچاندا/ ‫کوْل دیبینن دوْشان قالخوب قاچاندا
‫باخچالارون چیچکلنوْب آچاندا/ ‫بیزدن ده بیر موْمکوْن اوْلسا یاد ائله

ویژگی شعر شهریار
مهم‌ترین ارزش غزل او در ایجاد ارتباط سخت عاطفی با خوانندگان شعر است. سادگی، شیوه ویژه او در غزل‌سرایی است و شاعر ساده‌گرایی را گاه تا آن‌جا می‌رساند که بعضی بیت‌های یک غزل او هم‌طراز با سایر بیت‌های بلند شعرش نیستند، اما همین خود خصیصه دیگری از شعر او را آشکار می‌سازد که برای عرضه اندیشه و احساس خود به زبان ساده از خطر کردن نمی‌هراسد و همین دل به دریا زدن و خطر کردن اوست که او را در سرودن غزل‌های ساده و دل‌انگیز، سرآمد هم عصرانش می‌سازد و غزلش را امتیازی خاص می‌بخشد.

وفات شهریار

شهریار سال ۱۳۶۶ وقتی ۸۱ ساله بود به خاطر بیماری ریوی در بیمارستان بستری شد.
معالجات مثمر ثمر نبود و در نهایت، در ۲۷ شهریور ماه ۱۳۶۷ در ۸۳ سالگی روح این شاعر بزرگ به ملکوت اعلی پیوست و جسم ایشان در مقبره الشعرای تبریز که مدفن بسیاری از شعرا و هنرمندان آن دیار است به خاک سپرده شد.