در سفره ها بمان، لطفا !

به گزارش خبرگزاری صداوسیما، مرکز اصفهان؛ در روزگاری که نفت را طلای سیاه، گردو را طلای سبز، زعفران را طلای سرخ و حتی زباله را طلای کثیف نام نهاده اند، سخن گفتن از طلای دو رنگ خالی از فایده نیست. آن هم طلای دو رنگی که کمتر کسی را می‌توان یافت که دوستش نداشته باشد و به بیان دیگر، اگر عذر حساسیتِ جان یا رژیم درمان یا مشکلات روان در میان نباشد، از هر که نظرخواهی شود، به آن رایِ آری می‌دهد.

این نعمت ناب خدا که از قضا توی جیب هم جا می‌شود، نمی‌دانم با چه حقه و کلکی توانسته خود را در دل سفره هفت سین جا کند و سری در میان سر‌ها درآورد؛ البته چهره سراسر رنگی اش که شوق و ذوق را به چشم بینندگان هدیه می‌کند، حضورش را در کنارِ سایرِ سین‌های سفره سرآغازِ سال توجیه پذیر می‌سازد.

حتی شنیده شده که گاهی برخی از افراد به اشتباه می‌پندارند که با شکستن آن، می‌توانند از خود رفع چشم زخم کنند؛ از این‌ها گذشته، شکم هیچ مرد بی زن (= فرد مجرد یا کسی که همسرش در سفر دنیا یا آخرت است!) یا بد زنی (زنِ مردی که یا اخلاقش بد است یا دستپختش!) با وجود آن خالی نمی‌ماند و حتی در خوابگاه‌های دانشجویی رفیق شفیق بعضی‌ها یا خیلی‌ها خصوصا بچه تنبل‌هایی است که حال رفتن به رستوران دانشگاه را ندارند یا کلا غذایی ندارند تا دلی از عزا دربیاورند.

خلاصه آنکه آنچه را خوبان همه دارند، آن، یکجا دارد؛ چراکه مثلا با داشتن مقدار پروتئین صد درصدی، ملاک و معیار سنجش پروتئین در سایر مواد غذایی پروتئین دار است. پروتئین، در بعضی از ورزش‌های ماهیچه ساز نقش بسیار مهمی دارد. اگر اهل ورزش‌های جسمانیِ سنگین مثل پرورش اندام یا وزنه برداری باشید، قطعا به کرات، توصیه به دوستیِ هر روزه با آن را از زبان مربی تان شنیده اید.

رییس دانشکده تغذیه دانشگاه علوم پزشکی اصفهان به اشتباه بودن تصور برخی بدنسازان در استفاده نکردن از قسمت زرد آن گریزی می‌زند و می‌گوید: قسمت سفید آن، پروتئین خالص است؛ هرچند بخش زرد آن، ارزش غذایی بالاتری دارد و علاوه بر پروتئین، حاوی منیزیم و آهن هم هست.

دکتر محمدحسن انتظاری همچنین، به تمام گروه‌های سنی بالای یک سال منوط به نداشتن حساسیت یا بیماری‌های کبدی و کلیوی، توصیه می‌کند از مصرف هر روزه آن غافل نباشند.

شاید، زمانی گمان می‌زدند که کلسترول موجود در آن مضر باشد؛ اما، به گفته وی مطالعات کنونی پزشکان نشان می‌دهد که این کلسترول هیچ ضرری ندارد و افراد سالم می‌توانند با خیال راحت، روزانه یک عدد از آن را راهی شکم خویش کنند. البته این حکم، درباره آن‌هایی که کلسترولشان خیلی بلندقد است، صدق نمی‌کند، ولی این گروه نیز می‌توانند رشته دوستی با آن را به شکل کنترل شده حفظ کنند.

ثروتمندان برای کسب پروتئین و غیرثروتمندان برای به دست آوردن انرژی به آن روی می‌آورند. شاید خود «او» هم به دلیل داشتن چنین محبوبیتی بسیار به خود ببالد؛ به هر حال، همین قدر که سفره و شکم خالی برخی از مردمان ساده زیستِ روزگار با آن پر شود، کم افتخاری نیست. با این همه، مدتی است با همه بی دست و پا بودنش، در جاده قیمت‌ها تخته گاز می‌رود و از نردبان تورم بالا. حتما دیگر حدس زده اید که موضوع این گزارش درباره «تخم مرغ» است؛ طلای دو رنگِ لذیذ و گرانبهایی که گرانی این روز‌های قیمتش دستمایه طنز هم شده و شاعری که نامش نامعلوم است، این چنین سروده:

الا ای «سوپری» بین خوان ما را

به جیب خالی و مهمان ما را

سر ماه هست و یارانه چه دور است

بده آن تخم و بستان جان ما را

سکه شدن بازار تخم مرغ البته از چشم خبرنگاران خبرگزاری صداوسیما دور نماند. پرس و جو‌های میدانی خبر از پرش قیمت تخم مرغ به بیش از ۲۰ هزار تومان می‌داد و این نوسان قیمت تا مدتی ادامه داشت و همین امر، باعث بی ثباتی در بازار تخم مرغ شد.

بر اساس اعلام سازمان جهاد کشاورزی استان، اصفهان ۲۲۰ واحد فعال تولید تخم مرغ و ظرفیت تولید سالانه ۱۰۴ هزار تن تخم مرغ را دارد؛ بر این اساس، رتبه تولید تخم مرغ استان در کشور دوم است.

نکته عجیب آنکه بر اساس آمار‌های سازمان جهاد کشاورزی استان، مصرف سرانه تخم مرغ در کشور، ۱۱ کیلو و ۷۲۰ گرم است و تولید سرانه، ۲۱ کیلوگرم؛ یعنی، تولید تخم مرغ از مصرف آن بیشتر است، اما سرچشمه آن قیمت‌های جهش یافته را در کجا باید جُست؟

با معاون بهبود تولیدات دامی سازمان جهاد کشاورزی استان هم صحبت می‌شوم. دکتر حسین ایراندوست، افزایش قیمت تخم مرغ را در آن برهه ناشی از سه عامل افزایش قیمت نهاده‌های دامی، افزایش تقاضا از شهریور به بعد و صادرات تخم مرغ می‌داند و می‌گوید: البته، از ابتدای مهر، مشکل نهاده‌ها حل شد و عوارض صادراتی که پیشتر، ۴۰۰ تومان بود، به ۲۵۰۰ تومان بازگشت و صادرات هم محدود شد.

در واقع، با توجه به گفته مسوولان جهاد کشاورزی، افزایش قیمت تخم مرغ که معلول و پیامدِ افزایش قیمت نهاده‌های دامی (مثل دانه ذرت و کنجاله سویا) بود، با راه اندازی سامانه بازارگاه و خرید نهاده‌ها با ارز دولتی باید تعدیل شود. آقای ایراندوست می‌افزاید: بر اساس مصوبه ستاد تنظیم بازار کشور، مرغداری ها، تخم مرغ را با نرخ ۱۲ هزار تومان و مراکز عرضه هم آن را با نرخ ۱۴ هزار و ۵۰۰ تومان به فروش می‌رسانند.

وی خاطر نشان می‌کند: البته با اختیاری که ستاد تنظیم بازار کشور به استان‌ها داده، تحت شرایطی، قیمت فروش تخم مرغ در مرغداری‌ها تا ۱۳ هزار و ۲۰۰ تومان و در مراکز عرضه و مغازه‌ها تا ۱۵ هزار و ۹۵۰ تومان قابل افزایش است.

این در حالی است که امیر هوشنگ وحیدی فر، مدیرعامل بزرگترین واحد تولیدکننده تخم مرغ کشور در اصفهان، کمبود کنجاله سویا را بزرگترین مشکل این روز‌های صنعت مرغ تخمگذار کشور عنوان می‌کند و باید دید این مشکل، چه زمانی حل و فصل می‌شود. به هر روی، ورود به موقع مسوولان ذیربط، از وارد آمدن زیان و ضرر به تولیدکننده، فروشنده و خریدار جلوگیری می‌کند.

یکی از مراکز و نهاد‌هایی که با مرغ و تخم مرغ سر و کار دارد، سازمان دامپزشکی است؛ درباره اینکه آیا حضور ناظران در مزارع و مراکز تولید مرغ و تخم مرغ و پرداخت هزینه به آنان در قیمت‌ها اثر می‌گذارد یا خیر، با کارشناس اداره بهداشت و مدیریت بیماری‌های طیور اداره کل دامپزشکی استان صحبت می‌کنم. دکتر عباس بدیعی می‌گوید: هزینه‌های بهداشتی که در یک دوره در یک واحد پرورشی تولیدی صرف می‌شود، معمولا کمتر از پنج درصد هزینه هاست.

همچنین، یکی از بحث‌های مطرح شده درباره تخم مرغ، موضوع شناسنامه دار کردن و سطح بندی آن به A و B است. دکتر محمد کشتکار، معاون سلامت اداره کل دامپزشکی استان درباره تاثیرات اجرای این طرح می‌گوید: سطح بندی (=گرید) بیشتر برای ایجاد رقابت برای عرضه محصولات کیفی و نیز حفظ حقوق مصرف کنندگان و در نظر گرفتن حق انتخاب برای آنان است.

بنا بر این گفته ها، هزینه‌های بهداشتی و نظارتی یا سطح بندی انواع تخم مرغ، سهم چندانی در گرانی و ارزانی تخم مرغ ندارد و از قضا، مردم نیز ترجیح می‌دهند تخم مرغی را که تحت نظارت ضوابط بهداشتی است، با قیمتی بیشتر بخرند.

به هر حال، همچنان که آمار‌ها نشان می‌دهد، مصرف سرانه سالانه تخم مرغ در کشور، ۱۹۵ عدد به میزان هر فرد است که مقایسه این عدد با مصرف سرانه در مکزیک با ۳۵۰ عدد، ژاپن و چین با ۳۰۰ عدد، جمهوری چک با ۲۷۷ عدد، رومانی با ۲۵۸ عدد، آمریکا با ۲۵۰ عدد و آلمان با ۲۳۳ عدد نشانگر فاصله هاست.

به جز از آشنا کردن مردم با خواص کم نظیر این طلای دو رنگ، استاندارد سازی قیمت آن متناسب با توان مالی طبقه ضعیف و متوسط جامعه، مصرف سرانه تخم مرغ را همچنان که خواست و هدف سازمان جهاد کشاورزی استان است، به ۳۶۵ عدد در سال افزایش می‌دهد؛ طلای دو رنگی که این روز‌ها به نظر می‌رسد قرار نیست مهمانِ هر روزه سفره‌های ایرانیان باشد.

نوشته رسول قجاوند