ایرانیان تقریبا ۲.۵ برابر متوسط دنیا نمک مصرف می‌کنند

به گزارش خبرنگار خبرگزاری صدا و سیما، دکتر علیرضا رئیسی در نشست خبری که به مناسبت دهه فجر و تشریح دستاورد‌های ۴۰ ساله انقلاب در حوزه بهداشت برگزار شد، گفت: در حوزه سلامت در رسیدن به اهداف، بسیار موفق عمل کرده ایم، البته این به معنای آن نیست که اشکالاتی وجود ندارد، بلکه در سطح یک خدمات، اهدافی که از قبل تعیین شده و مطابق با تعاریف سازمان بهداشت جهانی و یونیسف است، بسیار موفق بوده ایم؛ سازمان بهداشت جهانی در منطقه امرو یا مدیترانه شرقی که ایران در آن قرار دارد، شاخص‌های سلامت را در ابتدا نسبت به منطقه و پس از آن نسبت به جهان می‌سنجد.

وی با بیان اینکه در حال حاضر بیش از ۱۹ میلیون کودک در دنیا از واکسیناسیون محروم هستند، افزود: این درحالی است که در ایران به پوشش ۹۸ درصدی واکسیناسیون رسیده ایم.

رئیسی گفت: برنامه واکسیناسیون از دهه ۴۰ در کشور آغاز شد و در آغاز انقلاب، پوشش واکسیناسیون کشور ۳۰ درصد بود؛ چراکه دسترسی به واکسیناسیون نامناسب بود، زیرا شبکه بهداشتی وجود نداشت و در تامین واکسن دچار مشکل بودیم. از سال ۶۳ بسیج همگانی برای واکسیناسیون فعال در کشور ایجاد شد و بهورز‌های ما در گرما و سرما خانه به خانه به دورترین روستا‌ها می‌رفتند و واکسیناسیون را انجام می‌دادند و در نهایت پوشش واکسیناسیون به ۹۰ درصد رسید و کزاز نوزادی در کشور حذف شد.

وی درخصوص افزودن واکسن‌های جدید به برنامه ملی واکسیناسیون کشور گفت: قرار است دو واکسن پنوموکوک و روتاویروس به برنامه واکسیناسیون کشوری اضافه شود. روتاویروس می‌تواند از بستری هزاران کودک مبتلا به اسهال در بیمارستان‌ها جلوگیری کند. در این زمینه به دنبال عقد قرارداد با کمپانی‌ها هستیم و شرط ما این است که پس از خرید واکسن، فناوری آن به کشور منتقل شود و ما آن را تولید کنیم. در شرایط تحریم نیز کمپانی‌ها محدودیت دارند و انستیتوپاستور به دنبال آن است که فناوری تولید واکسن را به ایران منتقل کند.

معاون بهداشت وزارت بهداشت در ادامه این نشست در پاسخ به سوالی درخصوص ریشه کنی بیماری‌ها در کشور، گفت: ریشه کنی با کنترل و حذف متفاوت است. ریشه کنی به این معنا است که نسل ویروس در دنیا برداشته شود. مانند ویروس آبله. بیماری‌هایی مانند سیاه سرفه، دیفتری، فلج اطفال و کزاز در ایران کنترل و در مرحله حذف قرار گرفته اند.

وی درخصوص بیماری سل بیان کرد: بیماری سل یکی از بیماری‌های واگیردار و بسیار ویرانگر بوده که کانون اصلی آن افغانستان و پاکستان است که به دلیل مهاجرت قانونی و غیرقانونی اتباع خارجی از این کشورها، همواره در معرض خطر بوده ایم. اما با وجود مشکلاتی که وجود دارد، ایران جزو معدود کشور‌هایی در دنیا است که علاوه بر ایرانیان، اتباع خارجی را هم در حوزه ایدز و سل به صورت رایگان واکسینه و درمان می‌کند.

دکتر رئیسی ادامه داد: باید توجه کرد که در زمینه میزان بروز سل قبل و چند سال بعد از انقلاب شاخص ابتلا در کشور ما ۱۴۷ نفر از هر ۱۰۰ هزار نفر بود که آمار بسیار بالایی است. در حال حاضر هم، میزان ابتلا در پاکستان ۱۸۵ و افغانستان ۲۷۰ در هر ۱۰۰ هزار نفر است و ترکیه تنها کشوری است که در این حوزه می‌تواند با ایران رقابت کند و شاخص آن در زمینه ابتلا به سل ۶۷ مورد در هر ۱۰۰ هزار نفر است. در ایران میزان ابتلا به سل در حال حاضر کمتر از ۱۱ مورد در هر ۱۰۰ هزار نفر است و این درحالی است که افغانستان و پاکستان کانون اصلی سل در دنیا هستند. همچنین در حوزه تشخیص و درمان بیماری سل نیز بسیار موفق عمل کرده ایم.

معاون بهداشت وزارت بهداشت با بیان اینکه نباید از بیماری‌های واگیر غافل شویم، گفت: ریشه کنی بیماری‌ها به این معنا نیست که باید از آن‌ها غافل شویم؛ چرا که احتمال ابتلا به دیگران وجود دارد. خاصیت بیماری‌های واگیر این است که اگر یک لحظه از آن‌ها غافل شویم، کل کشور را در برمی گیرد. در عین حال، مساله فعلی ما بیماری‌های غیر واگیر مانند فشارخون، چاقی و کم تحرکی است، وزارت بهداشت هم به تنهایی نمی‌تواند آن‌ها را کنترل کند و همه باید در این زمینه دست به دست هم دهیم.

دکتر رئیسی افزود: اگر کیفیت سوخت ما مشکل زا باشد و صنایع ما پیوست سلامت را رعایت نکنند و به آب، خاک و هوای ما آسیب بزنند، وزارت بهداشت به تنهایی نمی‌تواند آن‌ها را کنترل کند. در این حوزه باید بر روی عادات و سبک زندگی نیز کار کنیم.

وی با بیان اینکه ایرانیان تقریبا ۲.۵ برابر متوسط دنیا نمک و ۳ برابر متوسط دنیا شکر مصرف می‌کنند، افزود: میزان کالری دریافتی ایرانیان بسیار بالا بوده و به طور میانگین ۸۰۰ تا ۱۰۰۰ کالری بیش از نیاز بدن، کالری مصرف می‌کنیم و این موضوع به علاوه کم تحرکی به بروز چاقی و متعاقب آن بیماری‌های غیر واگیر در ایرانیان منجر می‌شود؛ بنابراین باید از خودمان شروع کنیم.

معاون بهداشت وزارت بهداشت، بزرگ‌ترین دستاورد حوزه بهداشت بعد از انقلاب را ایجاد نظام شبکه بهداشت برشمرد و تصریح کرد: در حال حاضر، بیش از ۱۸ هزار خانه بهداشت، ۲۶ هزار مرکز ارائه خدمت سلامت، ۳۰ هزار بهورز، ۲۲ هزار مراقب سلامت، ۱۷۰۰ کارشناس بهداشت روان و ۱۴۶۰ کارشناس بهداشت تغذیه داریم که در سراسر کشور خدمت ارائه می‌هند. یکی از ویژگی‌های حوزه بهداشت ایران داشتن نظام شبکه بهداشتی است که این امکان را می‌دهد تا برنامه‌های این حوزه به صورت ادغام یافته در سراسر کشور به طور همزمان اجرایی شود.

وی با بیان اینکه طی چند سال اخیر، بیش از ۶ هزار و ۲۰۰ پروژه در روستا‌ها و مناطق محروم و حاشیه شهر‌ها در حوزه سطح یک خدمات سلامت تعریف شد، افزود: تاکنون نیمی از این پروژه‌ها به بهره برداری رسیده و سعی می‌کنیم که در نیمه اول اردیبهشت ۹۸، حدود ۱۵۰۰ پروژه را در مناطق محروم به بهره ‬‌برداری برسانیم.

دکتر رئیسی در پاسخ به سوالی درخصوص برنامه پزشکی خانواده گفت: در برنامه پزشکی خانواده ارتباط سطوح یک، دو و سه خدمات سلامت نیز اهمیت دارد، نظام ارجاع بدون پزشکی خانواده و از طرفی نظام ارجاع بدون حضور سطح دو و سه خدمات سلامت معنی ندارد و این شبکه باید با هم کار کند. پزشکی خانواده به معنی کار تیمی است.

وی در این مورد، افزود: وقتی خانواده‌ای برای دریافت خدمات سلامت مراجعه می‌کند، نیازمند بررسی توسط یک تیم است. معمولا در رأس این تیم مراقبت سلامت، یک پزشک حضور دارد.

معاون بهداشت وزارت بهداشت یاد آور شد: در حال حاضر در سطح روستا‌ها فرد به خانه بهداشت مراجعه می‌کند و در این خانه‌های بهداشت، بهورز تا حدی مشخص، خدمات سلامت را به افراد ارائه می‌کند. بهورز از طریق سامانه، اطلاعات بیمار را ثبت می‌کند و در صورت نیاز، بیمار را به پزشک ارجاع می‌دهد. پزشک بعد از ویزیت و تجویز دارو، بازخوراندی به بهورز هم می‌دهد و بهورز بعد از آن باید از بیمار مراقبت کند تا هم داروهایش را مصرف کند و هم دوباره بعد از بازه زمانی مشخصی بیمار را به پزشک ارجاع دهد. این اتفاق در سطح روستا و شهر‌های کوچک به علت وجود نظام شبکه به خوبی اتفاق می‌افتد. این درحالی است که در سطح شهر، هر شخص یک دفترچه در اختیار دارد و هر جایی که بخواهد می‌رود.

وی با بیان اینکه برای برنامه پزشکی خانواده ۱۲ گام اجرایی تعریف شده که هفت گام آن در حوزه بهداشت و پنج گام در حوزه‌های دیگر مثل درمان قرار دارد، خاطرنشان کرد: در انگلستان سیستم NHS اجرا می‌شود، اما تمام مردم از این موضوع راضی نیستند. به هر حال، این سیستم یک نوع محدودیت ایجاد می‌کند و این محدودیت خوشایند نیست، اما باید انجام شود.

دکتر رئیسی اضافه کرد: بر اساس تخصیص اعتبار دو سناریو برای این ۱۲ گام تعریف شده است. اولا تعریف شده که تا حدود زیادی از این ۱۲ گام تا سال ۱۴۰۲ تکمیل شود و این کار به صورت لایه لایه انجام می‌شود. برای مثال، ممکن است تا اواخر سال آینده در مطب پزشکان عمومی نیز تمام خدمات در سامانه ثبت شود. فروردین ۹۷ گام چهارم این برنامه اجرا شد که همه پزشکان در سیستم دولتی باید خدمات خود را در سامانه ثبت کنند. سناریوی دوم این است که اگر اعتبارات کمتر تخصیص پیدا کند، ممکن است اجرای کامل ۱۲ گام پزشکی خانواده تا سال ۱۴۰۴ به تاخیر بیفتد.

معاون بهداشت وزارت بهداشت گفت: در حال حاضر در تمام استان‌ها گام‌های اجرایی پزشکی خانواده به صورت همزمان پیش می رود. البته در استان گلستان، زنجان، گیلان و مازندران سرعت اجرای گام‌ها بیشتر شده است.

وی در ادامه سخنان خود تصریح کرد: سالانه حدود یک میلیون و ۵۰۰ هزار مادر باردار در کشور وجود دارد که فقط ۵۳۰ هزار نفر به شبکه بهداشت و سطح یک مراجعه می‌کنند. بقیه مادران به مطب‌ها مراجعه می‌کنند میزان پوشش مادران باردار در شبکه بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی ۱۸ درصد، در دانشگاه علوم پزشکی ایران ۲۳ درصد و در دانشگاه علوم پزشکی تهران ۳۴ درصد است. این در حالی است که پوشش مادران باردار در خلخال ۹۳ درصد و در سبزوار ۹۱ درصد است.

دکتر رئیسی در این خصوص وضعیت دسترسی به خدمات در روستاها، گفت: نمی‌توانید یک روستای ۱۵۰۰ نفری پیدا کنید که خانه بهداشت نداشته باشد. پوشش خدمات بهداشتی در سراسر روستا‌ها ۱۰۰ در صد است. بهترین مراکز خدماتی دولتی در روستا‌ها در حوزه بهداشت ساخته شده است.

وی درخصوص برنامه‌های وزیر بهداشت در حوزه پیشگیری بیان کرد: از آغاز طرح تحول سلامت، حوزه درمان پررنگ مطرح شده است، اما در بهداشت نیز اقدامات بسیاری انجام شده است. حوزه سلامت شرایط نامناسبی داشت و هزینه‌های کمرشکن در حوزه درمان و دسترسی نداشتن به پزشک متخصص وجود داشت. همچنین در همین دوره و پس از اجرای طرح تحول سلامت، زیرساخت‌های زیادی در حوزه بهداشت شکل گرفت.

دکتر رئیسی خاطرنشان کرد: در حوزه پیشگیری باید در کنار اجرای برنامه ها، صبورتر باشیم تا برنامه‌ها به سرانجام برسند. آثار بسیاری از اقداماتی که در حوزه بهداشت روی کودکان انجام می‌شود، در آینده مشخص می‌شود.

‏وی در پاسخ به سوالی درخصوص نحوه نظارت بر کاهش مصرف کالا‌های آسیب رسان به سلامت، گفت: وظیفه ذاتی ما در حوزه سلامت این است که مراقبت کنیم، هشدار دهیم و از مراجع ذیربط پیگیری کنیم. در تمامی حوزه‌های آب، هوا، مواد غذایی و دخانیات مکاتبه می‌کنیم. باید توجه کرد که سازمان جهانی بهداشت در حوزه بیماری‌های غیرواگیر از ایران تقدیر کرده است، اما در حوزه مالیات بر مواد دخانی از ما ایراد گرفته اند.

دکتر رئیسی در پایان درخصوص وضعیت بهداشتی مناطق زلزله زده کرمانشاه، مطرح کرد: سال گذشته واکسیناسیون آنفلوآنزا را در کرمانشاه انجام دادیم و همه گیری آنفلوآنزا را در این مناطق شاهد نبودیم از طرفی درباره بیماری هایی چون سالک و تب مالت نگرانی داشتیم که خوشبختانه با اقدامات انجام شده، مشکلی پیش نیامد. امسال هم این اقدامات انجام شد و تاکنون مورد غیر عادی یا همه گیری از آنجا گزارش نشده است.