معلوم نیست پمپئو در مأموریتش در خاورمیانه موفق شده باشد

به گزارش سرويس بين الملل خبرگزاري صدا و سيما، نشانه‌های چندانی از موفقیت مأموریت ضد ایرانی مایک پمپئو وزیر امور خارجه آمریکا در سفر به خاورمیانه (غرب آسیا) دیده نمی‌شود.
نيويورک تايمز در پایگاه اینترنتی خود نوشت: مایک پمپئو در سفری نمایشی که او را طی یک هفته راهی هشت کشور کرد، در اشتیاق رساندن یک پیام اصلی بود: "لزوم مقابله با ایران" که او پنجشنبه در سخنرانی خود در قاهره بر آن تأکید کرد.
هدف پمپئو که از پایتختی به پایتخت دیگر روان بود و با پادشاهان، شاهزادگان و روسای جمهور دیدار می‌کرد، این بود که کشور‌های عرب را برای مقابله با نفوذ ایران در منطقه و مبارزه با شبه نظامیان تحت حمایت ایران متحد کند. اما وقتی سفر او دوشنبه به خط پایان رسید، معلوم نشد آیا او در آن جبهه به موفقیتی هم دست یافت یا خیر. موانع پیش روی ایجاد چنین ائتلافی سهمگین اند.
در عمل، همکاری تنگاتنگ میان کشور‌های عرب حول محور سیاست‌های ضد ایرانی دشوار خواهد بود که علت آن به گفته مقامات و تحلیلگران این کشورها، پیچیدگی روابط در این منطقه است. شبه نظامیان تحت حمایت ایران که پمپئو می‌خواهد آن‌ها را مهار کند تنوع گسترده‌ای دارند و یک راه حل عمومی برای مقابله با همه آن‌ها جواب نخواهد داد. حزب الله یک نیروی بزرگ در دولت لبنان است، گروه‌های حاضر در سوریه عمدتا جدا از هم در مناطق جنگی فعال هستند و شبه نظامیان در عراق نفوذ زیادی در منطقه نفتخیز جنوب این کشور دارند.
مقامات آمریکایی در هماهنگ کردن سیاست ضد ایرانی خودشان در فراسوی تحریم‌های اقتصادی با مشکل مواجه بوده اند، یعنی همان تحریم‌هایی که دونالد ترامپ رئیس جمهور آمریکا ماه نوامبر پس از خروج از توافق هسته‌ای ایران که دولت باراک اوباما، سلف وی و دیگر دولت‌ها با تهران به آن دست یافته بودند، وضع کرد.
ترامپ بر خلاف خواسته همه مقامات ارشد خود در شورای امنیت ملی، ماه گذشته تصمیم گرفت حدود ۲۰۰۰ سرباز آمریکایی را از شرق سوریه خارج کند، که این کار هرگونه اهرم اعمال نفوذ را که آمریکایی‌ها برای محدود کردن حضور نیرو‌های ایرانی و شبه نظامیان تحت حمایت ایران در سوریه داشتند، از آن‌ها می‌گیرد و این در حالی است که محدود کردن حضور ایران دقیقاً همان هدفی بود که پمپئو می‌خواست شرکای عرب در سرتاسر منطقه در پیش بگیرند.
پمپئو همچنین هیچ توضیحی نداد که انتظار دارد کشور‌های دیگر این کار را چطور انجام دهند. او دوشنبه به این سؤال که آمریکا برای خلاص شدن از دست شبه نظامیان انتظار دارد کشور‌های عرب چه بکنند، پاسخ مشخصی نداد.
وزیر امور خارجه آمریکا هنوز پیشنهاد نکرده است که کشور‌های عرب خارج از مناطق جنگی برای مبارزه با شبه نظامیان سرباز بفرستند، هرچند او این گزینه را باز نگه داشته است که آمریکا به تشکیل یک ائتلاف نظامی عربی برای وارد شدن به شمال شرقی سوریه همزمان با خروج نظامیان آمریکایی از این منطقه کمک کند.
در هر صورت، استقرار نیرو‌ها ممکن است به همان اندازه که در یمن کارساز نبود، در سوریه نیز گره گشا نباشد. از سال ۲۰۱۵، عربستان سعودی، یکی از بزرگترین خریداران جنگ افزار در جهان، نتوانسته است بر جنبش انصارالله که با ایران همسو است، پيروز شود. تشکیل یک ائتلاف عربی متحد در برابر ایران مستلزم حل و فصل مشکلات متعدد سیاسی، اقتصادی و نظامی در میان خودِ کشور‌های عربی خواهد بود.

کشور‌های کوچک عرب مانند کویت، بحرین و عمان، بعید است به دشمنی‌ها علیه ایران ملحق شوند
مروان معاشر، نایب رئیس مطالعات در بنیاد کارنگی برای صلح بین الملل و وزیر امور خارجه سابق اردن گفت: "اگر شما درباره هماهنگی در برخی حوزه‌ها حرف می‌زنید، این کار همین الان هم دارد انجام می‌گیرد، اما اگر می‌خواهید یک ائتلاف نظامی یا یک ناتو عربی تشکیل دهید، فکر می‌کنم این عملی نباشد. عناصر اولیه برای چنین چیزی موجود نیست. "
مروان معاشر به برخی عوامل اشاره کرد: مناقشات میان کشور‌هایی مانند عربستان سعودی و قطر، ناتوانی برای یکپارچه کردن ارتش‌های عربی، فقدان هرگونه ساختار فرماندهی یکپارچه و این حقیقت که همه متحدان عرب آمریک،ا ایران را به یک اندازه تهدید نمی‌بینند.
وی افزود: "بعید می‌دانم کشور کوچکی مثل اردن، با منابع محدودی که دارد، بتواند در یک ائتلاف نظامی شرکت کند. فکر نمی‌کنم چنین پیشنهادی غیر از عربستان سعودی، در کشور‌های دیگر مورد استقبال قرار گرفته باشد. "
عربستان سعودی و امارات عربی متحده هدایت کارزار ضد ایران در منطقه را بر عهده دارند. بن سلمان همچنین تنش زدایی بی سر و صدا میان کشورش و اسرائیل را، که مانند عربستان سعودی ایران را دشمن اصلی خود می‌داند، هدایت کرده است.
کشورهايي مانند مصر و اردن، خود را در معرض تهدید مستقیم ايران نمی‌بینند و در پذیرفتن ریسک مقابله با آن تعلل خواهند کرد. کشور‌های کوچکتر، مانند کویت، بحرین و عمان، مناسبات دیپلماتیک و تجاری با ایران دارند و بعید است به دشمنی‌ها علیه ایران ملحق شوند. عراق هم مرزی طولانی و مناسبات فرهنگی، مذهبی و سیاسی عمیقی با ایران دارد. مقامات دولت ترامپ از رهبران عراق خواسته اند مناسبات اقتصادی خود را با ایران قطع کنند، و از عربستان سعودی و دیگر کشور‌های عرب خواسته اند به بهبود اقتصاد عراق کمک کنند. هرچند دولت عراق برای رها کردن خود از آغوش محکم ایران گام‌هایی برداشته است، اما هیچ تمایلی برای مخالفت با ایران نشان نداده است.
عادل عبدالمهدی، نخست وزیر عراق، ماه نوامبر گفت:"عراق عضو نظام تحریم‌های آمریکایی نیست و عراق بخشی از نظام حمله به هیچ کشوری نیست. "
موفق الربیعی، مشاور سابق امنیت ملی عراق، گفت: پمپئو در خصوص خاورمیانه "دامنه دید محدودی" دارد.
وی گفت:"مشکلات بسیار دیگری غیر از ایران وجود دارد، اما آن‌ها فقط روی ایران تمرکز کرده اند. (از دید آنها) اگر دو ماهی در رود دجله با هم بجنگند، آن هم تقصیر ایران است. "
الربیعی افزود عراق، که در دهه ۱۹۸۰ درگیر جنگ با ایران بود و از آن پس هم درگیر چند دیگر بوده است، هیچ علاقه‌ای به وارد شدن به یک جنگ دیگر ندارد.
وی گفت:"من نمی‌خواهم قربانی یک نزاع میان آمریکا و ایران یا عربستان سعودی و ایران باشم. من از چنین نزاعی چیزی به دست نمی‌آورم. "